Program wychowawczy

Regulaminy » Program wychowawczy

I. Wprowadzenie – podstawa prawna

Założenia reformy edukacyjnej nakładają na szkołę obowiązek wypracowania programu wychowawczego. W stanowiącej załącznik do rozporządzenia MEN z 15 lutego 1999 r. Podstawie programowej czytamy: Działalność edukacyjna szkoły powinna być określona przez:

1.         Szkolny zestaw programów nauczania, który uwzględniając wymiar wychowawczy –obejmuje całą działalność szkoły z punktu widzenia dydaktycznego;

2.         Program wychowawczy szkoły, który opisuje w sposób całościowy wszystkie treści i działania o charakterze wychowawczym i jest realizowany przez wszystkich nauczycieli
(Dz.U. nr 14 z 23 lutego 1990 r. Poz. 129}

Dokumenty te maja stanowić swoisty wyróżnik programowy szkoły i podstawę jej tożsamości. Poniższy program wychowawczy został zatwierdzony przez Radę Pedagogiczną po zasięgnięciu opinii Rodziców.

II. Założenia ogólne

1.         Celem edukacji szkolnej jest wszechstronny rozwój ucznia poprzesz:
–          nauczanie
–          kształcenie umiejętności
–          wychowanie

2.         Szkoła wspiera rodziców w procesie wychowania. Kierunek działalności wychowawczej szkoły musi być zgodny z działaniami rodziców. Odpowiedzialność za efekty wychowania ponoszą rodzice i szkoła rozumiana jako wspólnota uczniów, dyrekcji i nauczycieli, personelu administracyjnego i pomocniczego.

3.         Punktem wyjścia oddziaływań wychowawczych jest postrzeganie ucznia w kategoriach jego podmiotowości, godności, wolności, niepowtarzalności, konkretnych praw i obowiązków.

4.         Zadaniem szkoły jest wychowanie uczniów do dojrzałości życiowej w Gimnazjum Towarzystwa Salezjańskiego, stanowiące koedukacyjną wspólnotę dążącą do Boga i dbałość o ich pełny rozwój osobowy.

5.         Istotną rolę w realizacji procesu wychowania w GTS odgrywać będą wskazania systemu prewencyjnego św. Jana Bosko, które znajdą zastosowanie poprzez tzw. Asystencję uczniów, czyli twórcze, przyjazne towarzyszenie wychowankowi.

III. Cele wychowania

Cele wychowania w GTS określamy w następujący sposób:

  • Wychowanie do wiary i osobistej więzi z Bogiem.
  • Wychowanie do samowychowania, krytycznej oceny siebie i umiejętności pracy nad sobą.
  • Wychowanie do wartości ewangelicznych.
  • Wychowanie do odpowiedzialności za własne życie i własny wzrost.
  • Wychowanie do szacunku dla wartości intelektualnych i krytycznego spojrzenia na rzeczywistość.
  • Wychowanie do wspólnoty i dla wspólnoty, do świadomego uczestnictwa w życiu społecznym, do podejmowania zadań i odpowiedzialności w rodzinie, społeczności lokalnej, w Kościele, ojczyźnie, świecie.

Wychowanie ma więc wymiar dojrzałości ludzkiej, wymiar spotkania z Chrystusem i przynależności do Kościoła, do społeczeństwa.

IV. Wychowanie integralne

Realizację tych celów może zapewnić tylko wychowanie integralne. Obejmuje ono wszystkie sfery osobowości człowieka i aspekty życia. Dotyczy kształtowania duszy, intelektu, psychiki, woli, kryterium piękna i wartości, ciała, realizacji międzyludzkich. To: wychowanie religijne, moralne, fizyczne, społeczne, patriotyczne i estetyczne.

1.     Wychowanie religijne

Cele Środki
  • Wdrożenie do życia modlitwy, liturgii i życia sakramentalnego, do kształtowania więzi z Bogiem, uwzględniając w tym wielką rolę Maryi
  • Budzenie szacunku dla wartości duchowych
  • Kształtowanie umiejętności rozeznawania i podejmowania decyzji w duchu Ewangelii
  • Wychowanie przez ewangelizację i ewangelizacja przez wychowanie
  • Wychowanie do wspólnoty Kościoła
  • Wychowanie do ekumenizmu
  • Codzienna modlitwa przed i po lekcjach
  • Uczestnictwo w Eucharystii szkolnej
  • Udostępnienie w widocznym miejscu dla wszystkich, kalendarza liturgicznego i kształtowanie życia szkoły zgodnie z jego charakterem
  • Stała opieka lub przynajmniej współpraca z kapłanem-kapelanem szkoły i spowiednikiem
  • Katecheza
  • Rekolekcje adwentowe i wielkopostne
  • Praktyka różnych form nabożeństwa maryjnego
  • Uczestnictwo w różnych formach Nowej Ewangelizacji
  • Informowanie o różnych wspólnotach i ruchach odnowy we współczesnym Kościele
  • Korzystanie z pomocy lub prowadzenie wspólnoty oazowej, Pustyni Miast itd.
  • Czytanie prenumerowanej przez szkołę prasy katolickiej, zwłaszcza młodzieżowej, dostęp do biblioteki zawierającej stare i nowe pozycje książkowe o tematyce religijnej
  • Ukazywanie wzorów osobowych świętych i błogosławionych, zwłaszcza bliskich czasom współczesnym
  • Korzystanie z katolickich programów telewizyjnych i wideoteki zawierającej filmy religijne fabularne i dokumentalne
  • Uczestnictwo w centralnych uroczystościach Kościoła lokalnego -–w parafii, w katedrze, w sanktuariach w kraju i za granicą
  • Pielgrzymki


2. Wychowanie moralne

Cele Środki
  • Wychowanie sumienia
  • Wychowanie do pracy nad sobą, umiejętności krytyczne samooceny, pracy nad przemianą własnego charakteru, wyzwalania się z egoizmu odwagi, stawania w prawdzie o sobie
  • Wychowanie do dobroci
  • Wychowanie do postawy pokory, ofiary i służby oraz innych wartości ewangelicznych
  • Wychowanie do prawdy i uczciwości
  • Wychowanie do pracy i odpowiedzialności
  • Wychowanie do szacunku dla drugiego człowieka i świata jako dzieła Bożego
  • Wychowanie zmierzające do określenia własnej tożsamości i poczucia wewnętrznej integracji
  • Praktyka sakramentu pojednania, nabożeństw pokutnych, pomocy w rachunku sumienia
  • Rozmowa, perswazja, przykład
  • Złożona ocena z zachowania uwzględniająca samoocenę i ocenę grupy rówieśniczej
  • Praktykowanie różnych form pomocy charytatywnej potrzebującym w otoczeniu szkoły
  • Praktykowanie pomocy koleżeńskiej w nauce
  • Włączanie do wspólnoty klasowej jednostek niepełnosprawnych celem szczególnego uwrażliwienia na nie wszystkich wychowanków
  • Racjonalny rozkład zajęć szkolnych i pozaszkolnych
  • Zlecanie samodzielnych zadań do wykonania i rozliczanie z nich
  • Stwarzanie sytuacji wymagających samookreślenia, np. w konfrontacji ze środowiskiem o innym światopoglądzie, wierze, kulturze, lub dyskusjach na tematy np. po obejrzeniu filmu czy w wyniku zaobserwowanych zjawisk życia społecznego


3. Wychowanie sfery emocjonalnej

Cele Środki
  • Do rozpoznawania swoich uczuć, umiejętności panowania nad nimi i kierowania nimi
  • Do równowagi emocjonalnej, umiejętności opanowania nastrojów i humorów
  • Kształtowanie dojrzałego pojęcia miłości, która nie jest kwestia uczucia, lecz wyrazem postawy, woli zaangażowanej przez ofiarę i służbę w dobro drugiego człowieka
  • Kształtowanie wrażliwości oraz delikatności i subtelności reakcji, zachowań
  • Kształtowanie umiejętności współodczuwania, współczucia
  • Kierowanie uczuć ku wyższym wartościom, ku ideałom
  • Kształtowanie umiejętności emocjonalnego wzmacniania motywacji pracy
  • Wykorzystywanie uczuć w pracy nad doskonaleniem moralnym, nabywaniem cnót
  • Działanie integracyjne – lekcje wychowawcze, wycieczki, dni skupienia, wspólne uczestnictwo w kulturze
  • Rozwiązywanie problemów klasowych w obrębie własnego środowiska danej klasy
  • Lekcje przygotowania do życia w rodzinie uwzględniające przekaz wiedzy z zakresu psychologii
  • Wnikanie wychowawcy w sytuację rodzinną i dostosowywanie działań w indywidualny sposób
  • Rozmowy uwarażliwiające wychowanków wzajemnie na siebie, uczące dostrzegać drugiego człowieka
  • Praca w kołach zainteresowań rozwijających i kształcących zamiłowanie
  • Nagradzanie jako wzmacnianie pozytywnej motywacji
  • Ukazywanie pozytywnych wzorców osobowych w rzeczywistości współczesnej, historii, literaturze

4.     Wychowanie do życia wartościami

Cele Środki
  • Kształtowanie prawidłowych, obiektywnych sądów i ocen
  • Kształtowanie postawy roztropności
  • Kształtowanie sposobu rozeznawania rozumem wartości, które maja być najpierw zaakceptowane, potem przyswajane
  • Ukazywanie wielkich możliwości a jednocześnie ograniczeń rozumu ludzkiego
  • Ukazywanie, że między wiarą i rozumem nie ma sprzeczności, rozum służy poznawaniu prawd wiary
  • Racjonalizacja procesu nauczania
  • Dyskusje kształcące obiektywizm, sztukę argumentacji, krytykę, sąd, ocenę (np. na lekcjach języka polskiego, historii, wiedzy o społeczeństwie)
  • Zapoznawanie z najnowszymi osiągnięciami techniki, wprowadzanie do szkoły nowoczesnych pomocy, multimediów
  • Nauczanie informatyki, kontrolowany dostęp do internetu, kółko informatyczne dla zainteresowanych
  • Ukazywanie sylwetek uczonych i filozofów, którzy byli (są) ludźmi wiary, szukanie autorytetów


5. Wychowanie woli

Cele Środki
  • Wychowanie do ciągłego wysiłku przemiany siebie, ciągłej autoformacji
  • Wychowanie do umiejętności określania hierarchii zadań i wartości
  • Kształtowanie umiejętności gospodarowania czasem, organizacji pracy
  • Kształtowanie umiejętności zaangażowania się w służbie idei
  • Praktyka sakramentu pojednania
  • Zachęcanie do niewielkich choćby ćwiczeń ascetycznych, umiejętności wyrzeczenia na rzecz innych
  • Tworzenie planów pracy klasy, poszczególnych uczniów, krótko- i długoterminowych i rozliczanie z nich
  • Konsekwentne egzekwowanie zobowiązań uczniów ( nie jest równoznaczne ze stosowaniem kar i nagród)
  • Przez systematyczne sprawdzanie prac klasowych i domowych wdrażanie do systematyczności
  • Zlecanie zadań kształtujących systematyczność i dojrzałość, wykorzystanie np. ćwiczeń słownikowych w nauczaniu języków obcych
  • Kształcenie odpowiedzialności przez zlecanie funkcji społecznych w klasie i szkole
  • Pielęgnacja roślin lub zwierząt
  • Trening sportowy jako sposób ćwiczenia woli
  • Troska o higienę i zdrowie jako element ćwiczenia woli


6.     Wychowanie estetyczne i kulturowe

Cele Środki
  • Ukazywanie zwiazków między pięknem i dobrem, estetyką i etyka
  • Kształtowanie wrażliwości estetycznej
  • Wprowadzenie w dziedzictwo kultury
  • Odkrywanie piękna przyrody i świata jako dzieła Bożego, ukazywanie kontemplacji piękna jako środka prowadzącego do Boga, ukazywanie piękna liturgii, sztuki, muzyki, architektury sakralnej
  • Ewangelizowanie kultury
  • Wyzwalanie i kształtowanie zdolności twórczych
  • Kształtowanie wyobraźni
  • Wychowanie do zadań estetycznych, umiejętności estetycznej organizacji przestrzeni, środowiska, troski o piękno najbliższego otoczenia, domu, szkoły, miejsca pracy, własnego wyglądu, stroju
  • Ukazywanie moralnego piękna bohaterów historycznych i literackich, świętych oraz przesłania wielkiej literatury
  • Systematyczne i stosowne do wieku zapoznawanie z dziedzictwem kultury na lekcjach języka polskiego, historii, historii sztuki, w czasie lekcji muzealnych, wycieczek
  • Uczestnictwo w kulturze – zaplanowana edukacja teatralna, muzyczna (koncerty), artystyczna (wystawy)
  • Troska o piękno ojczystego języka
  • Troska o kształtowanie umiejętności wypowiedzi publicznej – zapoznawanie z zasadami retoryki
  • Kształtowanie gustu, smaku, zainteresowań przez uczestnictwo w kulturze
  • Ukazywanie aspektów sakralnych kultury, zwłaszcza w czasie wycieczek (architektura, sztuka)
  • Udostępnienie dobrze zaopatrzonej w różnorodne wydawnictwa biblioteki szkolonej, troska o rozwój czytelnictwa wśród dzieci i młodzieży, przywrócenie prymatu książki jako środka kształtującego wyobraźnię
  • Zaplanowana turystyka krajowa i zagraniczna – poznawanie kultury innych krajów i narodów
  • Teatr szkolny
  • Stwarzanie możliwości słuchania muzyki klasycznej jako środka szczególnego budzenia wrażliwości estetycznej (dostosowywanie repertuaru do wieku wychowanków)
  • Stwarzanie możliwości gry na instrumentach na lekcjach wychowania muzycznego i zajęciach pozaszkolnych
  • Nauka tańca
  • Umiejętne (wybiórcze) korzystanie z przekazów medialnych (video, film, internet), które często paraliżują wyobraźnię lub proponują negatywne wzorce i zachowania
  • Troska o estetyczne przeżycie liturgii (odpowiednie jej przygotowanie – wystrój pomieszczenia, szaty liturgiczne, muzyka, śpiew, staranny przekaz słowa, itd.)
  • Strój szkolny codzienny i świąteczny, kształtowanie poczucia odpowiedniego wyglądu stosownie do sytuacji, pory dnia, zajęcia, towarzystwa
  • Troska o estetykę postawy i gestów
  • Troska o pomieszczenia szkolne i wykorzystanie ich zgodnie z przeznaczeniem


7.     Wychowanie patriotyczne

Cele Środki
  • Kształtowanie szacunku i miłości do narodowego dziedzictwa, wartości kultury narodowej, historii, literatury, języka, bohaterów narodowych
  • Przekazywanie i pielęgnowanie tradycji narodowych
  • Praca nad wykorzenieniem wad narodowych
  • Lekcja języka polskiego, historii, katechezy, historii sztuki, geografii
  • Troska o czystość i poprawność języka polskiego
  • Wycieczki po Polsce, odkrywanie zabytków, poznawanie historii i kultury ojczystej
  • Ukazywanie bohaterów narodowych
  • Starannie dobrany kanon lektur szkolnych odzwierciedlający wartości narodowej kultury
  • Modlitwa za ojczyznę
  • Uroczyste obchodzenie świąt i rocznic narodowych


8.     Wychowanie społeczne

Cele Środki
  • Wychowanie do poczucia odpowiedzialności z innych, za  środowisko, wspólnotę, szkołę, małą i wielką ojczyznę
  • Wychowanie do postawy szacunku i tolerancji
  • Wychowanie do umiejętności dzielenia się troskami o innych
  • Wychowanie do samorządności
  • Uczenie wspólnej refleksji na temat problemów współczesnego świata i wdrażanie do twórczego zaangażowania w przemianę niesprawiedliwej rzeczywistości
  • Uwrażliwianie i zachęcanie do działań na rzecz ubogich, niepełnosprawnych, odrzuconych
  • Zapobieganie patologii społecznej, podejmowanie działań prewencyjnych
  • Kształcenie przyjaźni
  • Wychowanie do życia w rodzinie
  • Działalność samorządu klasowego i szkolnego
  • Lekcje wiedzy o społeczeństwie i historii, języka polskiego, biologii i geografii (aspekt ekologii) oraz wychowanie do życia w rodzinie
  • Redagowanie gazety szkolnej
  • Zapewnienie dostępu do prasy i kierowanie przez wychowawców jej wyborem i lektura
  • Działanie sklepiku szkolnego
  • Działanie służebne na rzecz .środowiska lokalnego
  • Uczestnictwo w parlamencie młodzieży
  • Uczestnictwo w różnorodnych spotkaniach między szkolnych
  • Działalność grupy pomocy charytatywnej bądź podejmowanie działań charytatywnych w szczególnych okresach, np. przed świętami
  • Praktykowanie pracy w grupach, mniejszych zespołach, na wszystkich lekcjach
  • Nauka języków obcych jako ważnych  środków komunikacji społecznej


9.     Wychowanie fizyczne

Cele Środki
  • Troska o zdrowie i rozwój fizyczny
  • Troska o higienę i bezpieczeństwo
  • Profilaktyka zdrowotna i rehabilitacja, działania korekcyjne
  • Stworzenie możliwości szlachetnego sportowego współzawodnictwa, wykorzystanie moralnych aspektów sportu
  • Troska o poznanie zasad funkcjonowania własnego organizmu
  • Lekcje wychowania fizycznego prowadzone zgodnie z programem dla określonego wieku
  • Działalność szkolnego koła sportowego
  • Uczestnictwo w szkolnych i międzyszkolnych zawodach sportowych
  • Zapewnienie odpowiedniego sprzętu sportowego
  • Systematyczne badania kontrolne
  • Troska o dobre wyposażenie gabinetu lekarskiego – apteczki szkolnej
  • Zapewnienie stałej opieki pielęgniarki
  • Szczególna troska o dzieci chore, dobre poinformowanie zespołu pedagogicznego o trwałych schorzeniach lub wadach rozwojowych wychowanków i przygotowanie do udzielenia ewentualnej pomocy
  • Szczepienia ochronne
  • Lekcje przygotowania do życia w rodzinie uwzględniające aspekt samoobserwacji organizmu
  • Szkolenie sanitarne uczniów
  •  Turystyka (także organizowanie sobotnich rajdów pieszych lub rajdów rowerowych)
  • Wykorzystanie form stosowanych w harcerstwie
  • Troska o higienę pracy (pomieszczeń szkolnych, organizacji czasu pracy)
  • Prelekcje i pogadanki organizowane np. w zakresie godzin wychowawczych dotyczące szkodliwości uzależnień, źle pojętej bioenegioterapii i homeopatii
  • Przestrzeganie zasad BHP, przeszkolenie wszystkich pracowników szkolnych w zakresie BHP, systematyczne przeprowadzana kontrola zabezpieczeń urządzeń i pomieszczeń

Uczniowie GTS to nasze wspólne dobro. Dla nich opracowano niniejszy program wychowawczy. Będzie on wcielany w życie przez wszystkich, mających choćby najmniejszy kontakt z Naszymi  Wychowankami

Konin, dn. 30 września 2001 roku